Embætti landlæknis vakti árið 2018 athygli heilbrigðisráðuneytisins á erfiðri stöðu sem verið hefur undanfarin misseri á gjörgæsludeildum Landspítala og hvernig sú staða hefur haft áhrif á aðrar deildir, þar á meðal hjarta- og lungnaskurðdeild.
Embættið vakti athygli á vandanum með sérstöku minnisblaði í apríl og í hlutaúttekt á alvarlegri stöðu á bráðamóttöku Landspítalans í desember. Í úttektinni var bent á að ítrekað hefði þurft að fresta skurðagerðum vegna skorts á legurýmum, bæði á gjörgæslum og mörgum deildum spítalans.
Í minnisblaðinu kom fram að meðalbiðtími eftir hjartaaðgerð væri innan almennra viðmiða, sem eru 90 dagar. Á það var bent að bið eftir hjartaaðgerð gæti í vissum tilvikum verið lífsógnandi og jafnframt að frestun slíkra aðgerða geti skapað sálrænt álag á sjúklinga. Það var staðfest í fréttum fjölmiðla í vikunni í viðtölum við lækna og sjúkling, sem ekki er treyst til þess að vera heima á meðan hann bíður eftir aðgerð. Sjúklingurinn hefur beðið í 40 daga en mælt er með að slík bið sé ekki lengri en fimm dagar. Einnig hefur aðgerð verið frestað í þrígang hjá þeim sjúklingi.
Landlæknir segir brýnt að bæta við legurýmum á gjörgæslu og segir rót vandans skort á hjúkrunarfræðingum sem og sjúkraliðum. Það eigi við á gjörgæsludeildum og fleiri deildum spítalans. Þá sé ljóst að vaxandi fjöldi ferðamanna skipti máli og hafi haft veruleg áhrif á starfsemi deildanna og aðgengi að legurýmum þar. Landlækni er kunnugt um að stjórnvöld og stjórnendur Landspítala séu að leita leiða til að efla mönnun en ljóst sé að grípa þurfi til fjölþættra aðgerða, þar á meðal að mennta fleiri auk þess að endurskoða kjör og vinnuskipulag. Á gjörgæsludeildinni við Hringbraut eru 10 rúm en skortur á hjúkrunarfræðingum takmarkar hve mörgum plássum er hægt að halda opnum. Undanfarin ár hefur
mönnun verið að jafnaði fyrir sjö pláss á hvorri gjörgæsludeild Landspítalans. Undanfarna mánuði hefur þurft að draga saman starfsemi og eru nú sex pláss opin á hvorri gjörgæsludeild.
Í minnisblaði landlæknis 2017 kom fram að 54 ósjúkratryggðir erlendir ríkisborgarar hefðu lagst inn á gjörgæsludeild Landspítala við Hringbraut og legið þar í 143 daga. Erlendir ríkisborgarar notuðu sama ár 17% af legudögum á báðum gjörgæsludeildum en sú tala hefur hækkað ár frá ári.